Język, komunikacja, prawda w czasach sztucznej inteligencji

• Oprawa: Miękka
• Autor: Praca zbiorowa
• Wydawca: Instytut Zachodni
• PL ISSN: 0033-2437
• Data wydania: 10 grudnia 2025
• Numer: 3/2025
• Liczba stron: 173
• Format: A5

Zebrane w tym wydaniu „Przeglądu Zachodniego” artykuły łączą zagadnienia języka i porozumiewania się, ale także ich oddziaływania na ludzkie postawy i decyzje. Codzienna komunikacja, podobnie jak analiza literacka czy dyskurs polityczny, dowodzą, że fundamentem zrozumienia jest precyzja pojęciowa oraz interpretacja wsparta określonymi wzorami kulturowymi. Uproszczenia czy skróty trafiają do wielkich grup odbiorców, jednak ocierają się o radykalizację i populizm, pomijają tak potrzebne wyjaśnienia oraz niuanse i przesuwają granice dyskursu ku skrajnym, czarno-białym punktom widzenia, poza którymi jest już tylko ekstremizm i populizm. To paradoks, że dzieje się tak w epoce niespotykanego dotąd rozwoju i dostępności środków medialnych.

Ustrzeżenie się przed hermetycznym traktowaniem określonych sfer aktywności społecznej czy politycznej, wykorzystanie pełni możliwości narzędzi komunikacji, a przede wszystkim zerwanie z uproszczeniami pozwalają dostrzec, że nie jest konieczne redukowanie współczesności do kategorycznych skrajności. Nadzieją napawa powracające w konkluzjach prezentowanych opracowań stwierdzenie dotyczące wykorzystania zaawansowanych technologii w badaniach naukowych, diagnozach społecznych czy w sferze polityki - aby miały one charakter interdyscyplinarny i prowadziły do poznania prawdy, a nie w ślepą uliczkę. Integrując wiedzę z niejednokrotnie odległych dyscyplin, nie usuwają wszakże dotychczasowych metod, lecz rozszerzają ich możliwości, a we właściwych ramach etycznych i prawnych przede wszystkim służą człowiekowi, a nie zastępują go.

----------

The papers in this edition of Przegląd Zachodni (Western Review) explore the intersection of language and communication, and their impact on human attitudes and decision-making processes. Everyday communication, literary analysis and political discourse all demonstrate that understanding is founded on conceptual precision and interpretation supported by specific cultural patterns. While simplifications and shortcuts reach large groups of people, they also verge on radicalisation and populism. They also exclude necessary explanations and nuances and shift the boundaries of discourse towards extreme, black-and-white viewpoints, beyond which lies only extremism and populism. Paradoxically, this occurs in an era of unprecedented media development and accessibility.

When we avoid narrow approaches to social and political issues, make full use of communication tools, and break free from oversimplifications, we realise that modernity does not need to be reduced to stark extremes. These studies offer hope through their recurring conclusion that advanced technologies can be used in an interdisciplinary way across research, social diagnoses and the political sphere, guiding us towards the discovery of truth rather than leading to dead ends. By integrating knowledge from often distant fields, they expand the capabilities of existing methods and, within appropriate ethical and legal frameworks, primarily serve humanity rather than replace it.

• Spis treści