2018-2 (367) NIEMIECKIE WYBORY

Przeobrażenia niemieckiej sceny politycznej widoczne w składzie Bundestagu XIX kadencji potwierdziły trwałość procesów diagnozowanych już wcześniej na podstawie rezultatów wyborów do parlamentów krajów federacji. Dekompozycji ulega sięgający czasów Konrada Adenauera model partyjny i parlamentarny, nieco tylko zmodyfikowany przez zjednoczenie Niemiec. Zaskoczeniem była skala ostatniego niepowodzenia socjaldemokracji, bez wątpienia jesteśmy też świadkami schyłku epoki kanclerz Angeli Merkel, postaci dynamicznie kształtującej politykę europejską w czasie wielorakich kryzysów. Niemieckie wybory dokonują się w wewnętrznym porządku ustrojowym, ale ich odzwierciedlenie w relacjach europejskich i światowych z mocą przesądza o pozycji państwa oraz jego reprezentantów decydujących o wektorach polityki międzynarodowej. Kolejne opracowania traktują o jej aspektach ekonomicznych, transatlantyckich czy europejskim postrzeganiu niemieckich decyzji powziętych wobec kryzysu migracyjnego.

Tytuł opatrujący niniejsze wydanie kwartalnika Instytutu Zachodniego ma jednak wieloznaczny wydźwięk. Geneza zmieniających rzeczywistość niemieckich wyborów tkwi w doświadczeniach jednostek, o czym przypominają życiorysy działaczek chadeckich. Kontrapunktami historycznymi dla nich jest szkic do biografii Jutty Rudiger czy rekomendowana wśród ocen i omówień monografia Heinricha Reinefahrta, ukazujące mroczne konsekwencje wyborów poczynionych na rzecz służby destrukcyjnej ideologii. Jeszcze innym charakterem odznacza się sfera kultury – w omawianym tu przypadku edukacja muzyczna, afirmująca integrację i dialog jako narzędzia pokojowej współpracy między narodami.