Ogólnopolskie badania Instytutu Zachodniego nt. Ziem Zachodnich i Północnych
Instytut Zachodni rozpoczął ogólnopolskie badania sondażowe poświęcone ogólnopolskiemu postrzeganiu Ziem Zachodnich i Północnych (ZZiP) – regionów przyłączonych do Polski w 1945 roku. Badanie realizowane w dniach 17–28 listopada 2025 r. stanowi projekt o charakterze porównawczym, zestawiający opinie mieszkańców pięciu województw ZZiP (dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego, warmińsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego) z poglądami mieszkańców pozostałej części kraju.
Współczesne debaty naukowe coraz częściej stawiają pytania o odrębność tego obszaru, zarówno w wymiarze kulturowym, jak i społecznym. Instytut Zachodni podejmuje zatem próbę empirycznej weryfikacji, czy i w jakim stopniu mieszkańcy tych ziem rzeczywiście różnią się pod względem tożsamości regionalnej, stosunku do historii, dziedzictwa materialnego i postrzegania własnego miejsca w Polsce.
Badanie obejmie reprezentatywną próbę dorosłych mieszkańców Polski. Respondenci odpowiedzą m.in. na pytania dotyczące nazewnictwa Ziem Zachodnich i Północnych, różnic kulturowych i gospodarczych, stosunku do niemieckiego dziedzictwa kulturowego, a także identyfikacji regionalnej i narodowej.
Celem projektu, kierowanego przez dr Małgorzatę Bukiel, jest dostarczenie rzetelnych, porównawczych danych, które pozwolą zweryfikować, czy Ziemie Zachodnie i Północne rzeczywiście stanowią odrębną przestrzeń społeczną i kulturową w granicach Polski, czy też – jak sugerują niektórzy badacze – ich odmienność jest dziś jedynie konstruktem historycznym.
Realizacja badań wpisuje się w długofalową misję Instytutu Zachodniego, który od ponad osiemdziesięciu lat analizuje przemiany społeczne, kulturowe i polityczne zachodzące w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej. Wyniki badań zostaną opublikowane w pierwszym kwartale 2026 roku i staną się punktem wyjścia do dalszych badań nad tożsamością i pamięcią ZZiP.
