Z głębokim żalem i smutkiem pragniemy pożegnać zmarłego 12 listopada 2026 r. prof. dr. hab. Huberta Orłowskiego

Z głębokim żalem i smutkiem pragniemy pożegnać 

zmarłego 12 listopada 2026 r. 

prof. dr. hab. Huberta Orłowskiego

wybitnego germanistę, historyka kultury i literatury niemieckiej,

pracownika Instytutu Zachodniego w Poznaniu w latach 1992 – 2013, 

wieloletniego członka i przewodniczącego Rady Naukowej Instytutu Zachodniego 

oraz członka Rady Redakcyjnej „Przeglądu Zachodniego” 

Prof. Hubert Orłowski urodził się w 1937 r. w Podlejkach na Warmii, toteż kraina ta była od zawsze w polu Jego zainteresowań i przewijała się w różnej postaci w Jego twórczości. Dziecięce i młodzieńcze lata Profesora, a zwłaszcza klimaty warmińskie, w których dorastał, znalazły wyraz m.in. w jego autobiograficznej publikacji pt. „Warmia z oddali. Odpominania” wydanej przez stowarzyszenie „Borussia” w  2000 r. 

Profesor ukończył filologię germańską na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w  Poznaniu i z tą uczelnią był związany przez całe życie zawodowe czy to jako wykładowca, czy też pełniąc rozmaite funkcje, m.in. dyrektora Instytutu Filologii Germańskiej (1975-1984), prodziekana ds. studenckich na Wydziale Filologicznym(1972-1975) oraz prorektora UAM (1982-1984). W 1987 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Wypromował ponad 20 doktorantów. Profesor był też członkiem rzeczywistym PAN, a od 2007 r. rektorem Wyższej Szkoły Języków Obcychim. Samuela Bogumiła Lindego w Poznaniu.  

Prof. Orłowski był dwukrotnie stypendystą Fundacji Aleksandra von Humboldta (w l. 1976–1977 oraz w 1980). Wykładał gościnnie w ponad 20 uniwersytetach w Niemczech, Austrii i Holandii. Przez wiele lat utrzymywał też ożywione kontakty z towarzystwami niemiecko-polskimi, zwłaszcza z Deutsch-Polnische Gesellschaft w Hanowerze, gdzie bywał często z wykładami gościnnymi. 

Był wysoce cenionym germanistą, o czym świadczą liczne medale, nagrody i odznaczenia państwowe przyznane mu w kraju i za granicą za wybitne osiągnięcia i działalność naukowo-badawczą oraz dokonania edytorskie. Profesor otrzymał m.in. doktoraty honoris causa uniwersytetów: Opolskiego (2005), Warmińsko-Mazurskiego (2009) i Wrocławskiego (2022). O jego zasługach świadczy też fakt, że powoływano go do udziału wielu gremiach; był członkiem m.in. Kapituły Nagrody im. Jerzego Giedroycia, Rady Naukowej Centrum Badań Historycznych PAN W Berlinie, Rady Fundacji Borussia oraz Rady Kuratorów Fundacji Narodowej im. Ossolińskich. 

W polu zainteresowań badawczych prof. Orłowskiegoznajdowały się m.in. historyczne badania nad stereotypami; historia literatury niemieckiej; literatura i kultura w Trzeciej Rzeszy; recepcja literatury niemieckojęzycznej w Polsce, a także kształtowanie się elit w jednoczących się Niemczech, czy też zmiany tożsamościowe i mentalnościowe po zjednoczeniu Niemiec. Profesor jest autorem licznych monografii i artykułów naukowych, opublikowanych w jęz. polskim i niemieckim; pod jego redakcją ukazało się wiele prac zbiorowych, antologii i opracowań. 

Jednym z najbardziej nośnych dokonań prof. Orłowskiego na polu edytorskim było zainicjowanie i konsekwentne realizowanie przez ponad 20 lat monumentalnej 50-tomowej serii „Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej”, którą współtworzył (do 2013 r.) wraz z niemieckim historykiem prof. Christophem Kleßmannem, a później (do 2019 r.) samodzielnie. To wielotomowe dzieło zyskało wysoką rangę w świecie polskiej i niemieckiej humanistyki, o czym świadczy chociażby przyznanie prof. Orłowskiemu w 2016 r. przez Niemiecką Akademię Języka i Literatury z siedzibą w Darmstadt prestiżowej Nagrody im. Friedricha Gundolfa za: „pośredniczenie między niemiecką i polską kulturą, poprzez realizację serii wydawniczej Poznańska Biblioteka Niemiecka”. 

Na szczególne podkreślenie zasługują silne związki, jakiełączyły Profesora z Instytutem Zachodnim przez wiele lat,nie tylko w okresie, kiedy był w nim oficjalnie zatrudniony. Uczestniczył aktywnie w życiu naukowym Instytutu, brał udział w licznych konferencjach,wydarzeniach, spotkaniach, debatach; chętnie korzystał z bogatych zbiorów bibliotecznych i zasobów prasy niemieckojęzycznej. Inspirował zadania i projekty badawcze; był m.in. inicjatorem i koordynatoremprojektu: „Literatura zjednoczonych Niemiec a tożsamość kulturowa i narodowa” (2011-2013). Jest cenionym autorem, współautorem i redaktorem prac wydawanych w Instytucie oraz artykułów publikowanych na łamach „Przeglądu Zachodniego”. 

Żegnamy Profesora Huberta Orłowskiego w poczuciu ogromnej straty nie tylko jako luminarza nauki polskiej, ale też Przyjaciela wielu z nas…. 

Pozostanie w naszej pamięci jako oddany i bliski nam członek społeczności instytutowej. 

Rodzinie składamy najszczersze wyrazy współczucia. 

Dyrekcja i przyjaciele z Instytutu Zachodniego w Poznaniu