Teren nieznany, kraj niewielki. Dyskurs(y) o Ziemi Lubuskiej 1945-1999
Czym jest Ziemia Lubuska – realnym regionem historycznym, konstruktem administracyjnym czy wytworem powojennych narracji? Książka Małgorzaty Bukiel to pogłębione, oryginalne studium poświęcone sposobom przedstawiania Ziemi Lubuskiej w polskim pisarstwie historycznym w latach 1945–1999.
Autorka analizuje, jak pojęcie Ziemi Lubuskiej było konstruowane, przekształcane i negocjowane w różnych dyskursach. W centrum jej zainteresowania znajdują się mechanizmy społecznego wytwarzania wiedzy o przeszłości oraz relacje między historiografią, polityką, pamięcią i budowaniem regionalnej tożsamości. Ramy czasowe pracy wyznaczają dwa momenty graniczne: włączenie tych ziem do Polski po II wojnie światowej oraz reforma administracyjna z 1999 roku, która doprowadziła do powstania województwa lubuskiego.
Praca oparta jest na narzędziach krytycznej analizy dyskursu, historii historiografii i historii idei. Autorka rekonstruuje środowiska naukowe uczestniczące w tworzeniu narracji o regionie (poznańskie, wrocławskie, zielonogórskie, gorzowskie i szczecińskie), pokazując ich wzajemne relacje, uwarunkowania instytucjonalne oraz wpływ kontekstu politycznego. Szczególną uwagę poświęca trzem dominującym w dyskursie o Ziemi Lubuskiej ramom interpretacyjnym: konfliktu, pragmatycznej i tożsamościowej, które porządkowały opowieści o przeszłości Ziemi Lubuskiej w kolejnych dekadach powojennej Polski.
Część książki dotycząca okresu po 1989 roku skupia się na analizie dyskursu w najbardziej poczytnym tytule lokalnej prasy w czasie debat nad nowym podziałem administracyjnym kraju. Pozwala to uchwycić ciągłość i zmiany w narracjach historycznych oraz ocenić skuteczność wcześniejszych strategii budowania regionalnej wspólnoty.
Publikacja stanowi istotny wkład w badania nad historiografią regionalną, pamięcią zbiorową i tożsamością w Polsce powojennej. To lektura dla historyków, regionalistów, kulturoznawców i socjologów, a także dla wszystkich zainteresowanych dziejami Ziemi Lubuskiej oraz tym, jak historia staje się narzędziem interpretowania teraźniejszości.
