65. rocznica budowy Muru Berlińskiego okazją do przypomnienia historii podziału Niemiec
#MurBerliński #rocznica #obchody #upamiętnienie #BramaBrandenburska #wystawa #Weimer
Z okazji 65. rocznicy zbudowania Muru Berlińskiego (13 sierpnia 1961 r.), który na prawie trzy dekady odgrodził mieszkańców Berlina Zachodniego od Berlina Wschodniego, stając się najbardziej widocznym symbolem podzielonego miasta, przygotowano specjalny program obchodów, zaprezentowany w dniach 12-17 sierpnia br. Został on zrealizowany przez fundację Stiftung Berliner Mauer oraz stowarzyszenie Kulturprojekte Berlin GmbH.
Główna uroczystość ku czci ofiar, które straciły życie w wyniku postawienia Muru i podziału Niemiec, odbyła się 13 sierpnia br. w miejscu pamięci Gedenkstätte Berliner Mauer przy Bernauer Straße z udziałem polityków i przedstawicieli społeczeństwa. Podczas nabożeństwa głos zabrał jeden ze świadków tamtych wydarzeń Jörg Hildebrandt, przypominając historię swej rodziny, zamieszkałej tuż przy Murze. Ceremonia zakończyła się złożeniem wieńców przy pomniku ofiar przez przedstawicieli władz federalnych i parlamentu – ministra stanu ds. kultury i mediów Wolframa Weimera, przewodniczącą Bundestagu Julię Klöckner i urzędującego burmistrza Berlina Kaia Wegnera.
Zasadniczym elementem programu jubileuszowego była wystawa przybliżająca historię powstania Muru oraz skutki podziału Niemiec, zaprezentowana przy Bramie Brandenburskiej. Inne wydarzenia zaplanowane w różnych częściach miasta – m.in. w Muzeum Stasi czy też w Krajowym Centrum Edukacji Politycznej (Landeszentrale für politische Bildung) – naświetlały temat podziału Niemiec z różnych perspektyw. W centrum uwagi znajdowały się przy tym historie i biografie 140 osób, które zginęły w okresie istnienia Muru. Program obejmował ponadto warsztaty, wystawy tematyczne dotyczące ucieczek z NRD, jak również rozmowy ze świadkami tamtych czasów.
Specjalną atrakcję stanowiły tzw. stacje-widmo (Geisterbahnhöfe), czyli nieczynne stacje wzdłuż linii S-Bahnu na trasie pomiędzy Bramą Brandenburską a Oranienburger Straße aż do dworca Nordbahnhof, a także dawna stacja graniczna Friedrichstraße. Za pomocą zamieszczonych na nich wielkoformatowych informacji i tablic opowiedziano na nowo ich historie i znaczenie. Trasa pomiędzy głównymi miejscami upamiętnienia budowy Muru była zaproszeniem do prześledzenia obrazu codziennego życia w ówczesnym Berlinie.
Minister Weimer, wspominając ofiary reżimu SED i wszystkich, którzy w swym dążeniu do wolności musieli zapłacić wysoką cenę, zachęcał do zapoznania się z wystawą przedstawiającą ich losy, a także skutki dyktatury i podziału Niemiec. Przestrzegał jednocześnie przed rewizjonizmem historii. „Lewicowi i prawicowi ekstremiści próbują obecnie celowo bagatelizować NRD” – mówił. Tymczasem – jak dodał – reżim SED był „brutalną dyktaturą”, bez wolnych wyborów, wolności prasy i swobody podróżowania. Działała Stasi, a wzdłuż Muru istniały sale tortur i pasy śmierci. W obliczu tego, że coraz więcej świadków tamtych czasów odchodzi, miejsca pamięci mają – zdaniem Weimera – szczególnie istotne znaczenie. Również szef niemieckiej dyplomacji zwrócił uwagę, że wolne społeczeństwo nie powinno dopuścić do tego, by pamięć o dyktaturze SED wyblakła i aby bezprawie i zbrodnie uległy zapomnieniu bądź były bagatelizowane. (M. Wagińska-Marzec)
https://kulturprojekte.berlin/projekte/65-jahre-mauerbau-2026/
https://kulturstaatsminister.de/erinnerung-lebendig-halten
https://www.rbb-online.de/brandenburgaktuell/archiv/20260813_1930/Mauerbau-Berlin.html
