Berlinale 2026 z konfliktem politycznym w tle
#Berlinale2026 #konflikt #BliskiWschód #Listotwarty #filmowcy #laureaci #TriciaTuttle
Zakończony 21 lutego 2026 r. festiwal filmowy Berlinale 2026 pozostanie w pamięci nie tylko z uwagi na wysoki poziom i różnorodność zaprezentowanych filmów, ale też ze względu na towarzyszące mu emocje polityczne. Były one związane z dyskusją sprowokowaną wypowiedzią przewodniczącego jury Wima Wendersa i reakcją na nią środowisk filmowych.
Słowa Wendersa, że twórcy filmowi powinni unikać wypowiedzi politycznych, ponieważ film jest przeciwwagą dla polityki, wywołały falę gwałtownej krytyki. Ponad 80 twórców filmowych z Tildą Swinton na czele podpisało List otwarty, w którym zarzucono kierownictwu festiwalu milczenie i brak zajęcia jednoznacznego stanowiska wobec wojny w Strefie Gazy i dokonanej tam zbrodni ludobójstwa.
Niektórzy filmowcy zamanifestowali swą postawę polityczną także podczas ceremonii wręczania nagród zwycięzcom. Abdallah Alkhatib, reżyser pochodzenia syryjsko-palestyńskiego, prezentując flagę palestyńską, publicznie zarzucił rządowi niemieckiemu, że jest „partnerem popełnianego przez Izrael ludobójstwa w Strefie Gazy”. W reakcji federalny minister środowiska, ochrony klimatu, przyrody i bezpieczeństwa jądrowego Carsten Schneider z SPD ostentacyjnie opuścił salę. Zarówno ten incydent, jak i ostra debata publiczna oraz liczne komentarze medialne odbiły się na całej atmosferze festiwalu; rzuciły też cień na samą ceremonię rozdania nagród i wpłynęły znacząco na ogólny obraz Berlinale 2026. Zostanie on zapamiętany bardziej jako miejsce sporu politycznego, a nie wielkie wydarzenie kulturalne, na którym kinematografia niemiecka odniosła duży sukces.
Po raz pierwszy od ponad 20 lat zwycięzcą Berlinale i zdobywcą Złotego Niedźwiedzia został dramat polityczny produkcji niemieckiej „Gelbe Briefe” w reżyserii İlkera Çataka. Statuetkę Srebrnego Niedźwiedzia za najlepszą kreację aktorską odebrała Sandra Hüller, odtwórczyni głównej roli w dramacie „Rose”. Srebrnego Niedźwiedzia − Grand Prix Jury przyznano filmowi „Kurtuluş" tureckiego reżysera Emina Alpera. Zdobywcą Srebrnego Niedźwiedzia został też film „Queen at Sea” amerykańskiego twórcy Lance’a Hammera. Za najlepszą reżyserię Srebrnym Niedźwiedziem wyróżniono Granta Gee, autora czarno-białego filmu „Everybody Digs Bill Evans”; nagrodę za najlepszy scenariusz przyznano Kanadyjce Geneviève Dulude-De Celles za film „Nina Roza”.
Zamieszanie polityczne wokół tegorocznego festiwalu skłoniło jego nową szefową Tricię Tuttle do złożenia oświadczenia, że na Berlinale panuje wolność słowa, a twórcy mają pełną swobodę zarówno w doborze tematów filmów, jak też w wypowiedziach medialnych. Podkreśliła, że na tym festiwalu z pewnością nie znajdzie się ani jeden filmowiec, któremu byłoby obojętne to, co się dzieje na świecie i który nie traktowałby poważnie ogromu cierpień mieszkańców Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu, Ukrainy, Sudanu czy Iranu. Artyści mogą w dowolny sposób dysponować swoim prawem do wolności słowa, nie należy jednak oczekiwać, że będą się wypowiadać na każdy polityczny temat. (M. Wagińska-Marzec)
https://www.berlinale.de/de/festival/preise-und-jurys/internationale-jury.html
https://www.deutschlandfunkkultur.de/berlinale-2026-goldener-baer-rueckblick-100.html
