Główne postanowienia szczytu NATO w Ankarze
#NATO #Ankara #TraktatWaszyngtoński #Ukraina
Głównym celem szczytu NATO w Ankarze, odbywającego się w dniach 7-8 lipca 2026 r., w którym uczestniczyli szefowie 32 państw członkowskich oraz kluczowi partnerzy, wśród nich prezydent Ukrainy i przywódcy z Bliskiego Wschodu, był przegląd funkcjonowania Sojuszu. Chodziło przede wszystkim o ocenę realizacji zobowiązań wypracowanych podczas szczytu w Hadze w 2025 r., a także o wyznaczenie mapy drogowej służącej dalszej realizacji kluczowych zadań NATO i ustalenie zobowiązań między USA a pozostałymi sojusznikami.
W przyjętej deklaracji sojusznicy podkreślili zobowiązanie na rzecz zbiorowej obrony, zgodnie z art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego, deklarując równocześnie, że europejscy członkowie NATO oraz Kanada przejmą większą odpowiedzialność za wspólne bezpieczeństwo. Podkreślenie w dokumencie, że Federacja Rosyjska stanowi długotrwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności euroatlantyckiej, należy uznać za ogromny sukces szczytu, podobnie jak stwierdzenie, że Iran nigdy nie może wejść w posiadanie broni jądrowej. Równie ważna jest deklaracja dalszej pomocy dla Ukrainy. Przywódcy NATO ogłosili także nowe zamówienia w dziedzinie obronności o wartości ponad 50 mld dol. i zobowiązali się do rozbudowy wspólnych zdolności produkcyjnych, przyspieszenia innowacji i współpracy w sferze przemysłowej oraz zmniejszenia barier w handlu produktami obronnymi.
Wśród wielu poruszanych podczas szczytu tematów na szczególną uwagę zasługują trzy kwestie. Pierwsza z nich to dalsze zwiększanie nakładów na zbrojenia, tak aby zapewnić odpowiednie siły i zdolności obronne. Realizując zobowiązanie podjęte na szczycie w Hadze w 2025 r. o przeznaczeniu 5% PKB na obronność, sojusznicy europejscy i Kanada zwiększyli już łącznie wydatki na ten cel o około 20% (ponad 139 mld dol.). W Ankarze potwierdzono kontynuację tych działań, przyjmując nowe zobowiązania, w tym przeznaczenie 40 mld dol. na obronę przeciwdronową.
Drugi temat to zaangażowanie NATO w produkcję zbrojeniową. Jest to obowiązek państw członkowskich, a koordynacja ze strony Sojuszu pomaga m.in. efektywniej pozyskać i eksploatować niezbędny sprzęt. Przykładem jest porozumienie zawarte właśnie w Ankarze przez USA, Polskę, Niemcy, Holandię oraz Szwecję w sprawie utworzenia w Europie centrum serwisowania pocisków PAC-3, przeznaczonych do systemów Patriot.
Trzecia kwestia dotyczy wsparcia dla Ukrainy. Podczas szczytu kolejny raz zdecydowanie podkreślono, że NATO potępia agresję Rosji. Przypomniano również, że Sojusz wspiera Ukrainę i koordynuje dostawy pomocy od członków i partnerów. Tylko w 2026 r. NATO zobowiązało się do udzielenia pomocy o łącznej wartości około 70 mld euro, deklarując jednocześnie, iż w przyszłym roku będzie ona utrzymana na co najmniej takim samym poziomie.
Integralną częścią szczytu było Forum Przemysłu Obronnego NATO, poświęcone transatlantyckiej produkcji, inwestycjom i innowacjom obronnym oraz współpracy w tych obszarach z innymi partnerami. Podczas Forum poinformowano o powstaniu nowego wielonarodowego projektu dotyczącego pozyskiwania, magazynowania i transportowania surowców krytycznych. (S. Wojciechowski)
