Kamień węgielny pod budowę Pomnika Wolności i Jedności w Lipsku
#Lipsk #1989 #pokojowarewolucja #upamiętnienie #PomnikWolności iJedności #Weimer
W związku ze zbliżającą się 36. rocznicą runięcia muru berlińskiego, w Lipsku, 9 października 2025 r., uroczyście wmurowano kamień węgielny pod budowę Pomnika Wolności i Jedności. W ceremonii wzięli udział przedstawiciele władz federalnych, krajowych i lokalnych, m.in. minister stanu ds. kultury i mediów Wolfram Weimer, premier Saksonii Michael Kretschmer, nadburmistrz Lipska Burkhard Jung, przedstawicielka resortu kultury w Radzie Miasta Skadi Jennicke.
Pomnik upamiętni wydarzenia z jesieni 1989 r., gdy to w Lipsku odbywały się tzw. poniedziałkowe manifestacje, na których protestowano przeciwko dyktaturze SED i które stały się zarzewiem szerokiego ruchu obywatelskiego na rzecz przemian w NRD. Do podobnych, wielotysięcznych manifestacji dochodziło w Berlinie czy Dreźnie. Protesty te, a także masowy exodus Niemców z NRD w lecie i na jesieni 1989 r. doprowadziły najpierw do upadku muru berlińskiego, a następnie zjednoczenia Niemiec. Zgodnie z intencją pomysłodawców Pomnik Wolności i Jedności ma uwidocznić na trwałe te historyczne protesty jako symbol odwagi cywilnej, pokojowego sprzeciwu i demokratycznej odnowy, zapoczątkowanych właśnie w Lipsku. Intencją miasta jest, aby pomnik był nie tylko wyrazem pamięci, ale i przestrogi, a także miejscem, w którym przeszłość łączy się z teraźniejszością i przyszłością.
Zwycięski projekt pomnika zatytułowanego „Banery, flagi, transparenty” (Banner, Fahnen, Transparente) jest autorstwa lipskich architektów, którzy współpracowali z artystką Beą Meyer i architektem Michaelem Grzesiakiem. Zgodnie z zapowiedzią nadburmistrza Junga formuła pomnika „zaprasza do dialogu”. Będzie się on składać z 50 białych, wykonanych ze stali szlachetnej transparentów nawiązujących do symboliki pokojowej rewolucji. Zostaną one rozmieszczone w zachodniej części placu Wilhelm-Leuschner-Platz, który zyska formę parku.
Pomnik jest finansowany przez miasto Lipsk, władze krajowe Saksonii, a także władze federalne. Rząd Niemiec wspiera jego budowę z puli federalnej kwotą ok. 2,5 mln euro. Ze środków federacji sfinansowano również konkurs na jego projekt, który powstał przy szerokim udziale społecznym. W realizacji przedsięwzięcia będzie też uczestniczyć fundacja Stiftung Friedliche Revolution. Odsłonięcie pomnika planuje się na 2029 r., w 40. rocznicę obalenia muru berlińskiego.
Przemawiając w Bundestagu, minister Weimer podkreślił, że w „sercu” Lipska powstanie pomnik upamiętniający punkt zwrotny w niemieckiej historii. Przypomniał, że obywatele NRD, którzy ze świecami w dłoniach demonstrowali jesienią 1989 r. na rzecz wolności, demokracji i praw człowieka, otworzyli drogę do wspólnej przyszłości „naszego kraju”. Pokazali, jak wielka i nieodparta siła tkwi w idei wolności. Ich odwaga przypomina nam dzisiaj − mówił Weimer − że „wolność wcale nie jest oczywistością” i jest ona żywa tylko tam, gdzie ludzie są gotowi, by stawać w obronie swych przekonań. Pokojową rewolucję z 1989 r. nazwał „odważnym aktem wolności” i „kluczem do jedności niemieckiej”. Tamte wydarzenia − podkreślił Weimer − przypominają, że Niemcy są „krajem oświecenia, prawa i wolności”. (M. Wagińska-Marzec)
https://kulturstaatsminister.de/grundsteinlegung-leipziger-freiheits-und-einheitsdenkmal
https://www.deutschlandfunk.de/grundstein-fuer-freiheits-und-einheitsdenkmal-gelegt-104.html
