Konkurs na projekt pomnika polskich ofiar II wojny światowej
#Berlin #konkursnapolskipomnik #polskieofiaryIIwojny #Weimer #Cienkowska
Minister stanu ds. kultury i mediów Wolfram Weimer oraz szefowa polskiego resortu kultury Marta Cienkowska 29 kwietnia 2026 r. ogłosili konkurs na projekt pomnika poświęconego polskim ofiarom II wojny światowej i okupacji niemieckiej, który ma powstać w Berlinie. Założenia konkursu zostały wypracowane podczas dwudniowej konferencji w Humboldt Forum w Berlinie.
Konkurs będzie przebiegał dwuetapowo. Do 6 maja br. architekci, artyści i grupy artystyczne mieli zgłosić swój udział; podkreślono, że liczy się bardzo na uczestników także z Polski, aby uwidocznić wspólną perspektywę obu państw. Do drugiego etapu zostanie zaproszonych 25 uczestników, którzy przedstawią autorskie projekty pomnika. Faza opracowania projektów potrwa do końca października br. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone prawdopodobnie w grudniu 2026 r. Na realizację pomnika władze Niemiec przeznaczyły łącznie 5 mln euro.
Pomnik będzie usytuowany w pobliżu Urzędu Kanclerskiego, w historycznym miejscu, gdzie stała Opera Krolla, skąd Hitler 1 września 1939 r. ogłosił atak na Polskę. Obecnie znajduje się tam tymczasowe Miejsce Pamięci o Polakach – jest to głaz, na którym umieszczono tablice w języku niemieckim i języku polskim, informujące o polskich ofiarach II wojny światowej i niemieckiej okupacji.
Minister Weimer podkreślił, że ogłoszenie konkursu stanowi konkretny krok w kierunku nadania kształtu temu ważnemu z punktu widzenia przeszłości i przyszłości znakowi pamięci. „Ponad 80 lat po zakończeniu II wojny światowej stworzymy wreszcie trwałą, widoczną formę upamiętnienia milionów ofiar niemieckiego ataku na Polskę i lat okupacji, gdy to życie straciło ponad 5 mln ludzi. Byli oni ofiarami narodowego socjalizmu, którego celem było zniszczenie i wymazanie polskiej tożsamości” – powiedział Weimer. Dodał, że podjęte właśnie konkretne działania są wyrazem niemieckiej odpowiedzialności historycznej i ważnym gestem wobec Polski.
Z kolei minister Cienkowska zwróciła uwagę, że na mapie powojennych upamiętnień wciąż istnieją „białe plamy”. Jak stwierdziła, jedna z nich właśnie zaczyna być wypełniana. Odnosząc się do miejsca usytuowania pomnika, minister podkreśliła jego historyczną symbolikę, „naznaczenie” historią. Przypomniała, że ogłoszenie konkursu to finał wieloletniej pracy, rozmów, napięć, apeli i debat, prowadzonych również na forum Bundestagu. Dodała, że jest to też efekt odwagi wielu środowisk, które nie zgadzały się na milczenie. „Za tę konsekwencję i wysiłek należą im się dzisiaj słowa wdzięczności” – oświadczyła szefowa polskiego resortu kultury. (M. Wagińska-Marzec)
https://deutschpolnischeshaus.de/denkmal/gestaltungswettbewerb
