Problemy z ograniczeniem dostępu do Bürgergeld dla Ukraińców
#Niemcy #Ukraina #uchodźcy #Bürgergeld #Merz
Plan rządu Friedricha Merza zakładający odejście od wypłaty świadczeń w ramach „dochodu obywatelskiego” (Bürgergeld) Ukraińcom, którzy przybyli do Niemiec po 1 kwietnia 2025 r., napotkał poważne trudności polityczne. Jak podał dziennik „Die Welt”, zgodnie z decyzją rządu federalnego z listopada 2025 r. zmiany te miały wejść w życie 1 lipca br., co skutkowałoby przeniesieniem tej grupy obywateli Ukrainy do systemu świadczeń dla osób ubiegających się o azyl.
Wdrożenie reformy pozostaje jednak niepewne z powodu sporu między rządem federalnym a krajami związkowymi dotyczącego podziału kosztów utrzymania Ukraińców przenoszonych do systemu świadczeń dla osób ubiegających się o azyl. Problem polega na tym, że Bürgergeld finansowany jest z budżetu federalnego, natomiast świadczenia na podstawie ustawy azylowej – z budżetów krajów związkowych. Oznacza to, że plany rządu oznaczałyby dodatkowe wydatki dla niemieckich regionów, ponieważ rząd federalny miał wycofać się z wcześniejszej obietnicy dotyczącej pełnej rekompensaty tych kosztów. W rezultacie powstały konflikt może uniemożliwić wejście reformy w życie w przewidywanym przez rząd niemiecki terminie.
Podobnie sprawę opisywał w marcu br. tygodnik „Focus”, wskazując, że plan ograniczenia Bürgergeld dla Ukraińców „stoi pod znakiem zapytania”, a także odnotowując negatywną opinię Bundesratu wobec objęcia osób przybyłych po 1 kwietnia 2025 r. systemem świadczeń dla osób ubiegających się o azyl. Krytyka dotyczyła nie tylko niewystarczającej wysokości rekompensat dla krajów związkowych, lecz także przewidzianego obowiązku samodzielnego poszukiwania zatrudnienia przez uchodźców z Ukrainy, bez wsparcia ze strony urzędów pracy i pod rygorem utraty części świadczeń.
„Die Welt” zwraca z kolei uwagę, że opóźnienie reformy miałoby wymierne skutki polityczne dla koalicji rządowej. Z jednej strony rząd Merza zapowiadał ograniczenie kosztów systemu socjalnego i bardziej restrykcyjne podejście do nowych migrantów z Ukrainy. Z drugiej strony, mimo tych zapowiedzi, do Niemiec nadal napływały kolejne osoby, które trafiały do systemu Bürgergeld. Z danych przytoczonych przez dziennik wynika, że między 1 listopada 2025 r. a 30 kwietnia br. świadczenia socjalne przyznano ponad 54 tys. przybyszów z Ukrainy, przy czym w większości przypadków chodziło właśnie o „dochód obywatelski”.
W tle sporu pozostaje także skala obecności obywateli Ukrainy w Niemczech. Według danych na terytorium Niemiec przebywa ok. 1,4 mln osób z ukraińskim obywatelstwem, w tym ok. 1,2 mln osób objętych unijną ochroną tymczasową. Jednocześnie 657 tys. Ukraińców pobierało Bürgergeld według stanu na październik 2025 r. (V. Savinok)
