Spór o miliardy dla przemysłu kosmicznego w Niemczech
#przemysłkosmiczny #politykaprzemysłowa #obronność #satelity #NewSpace #gospodarka #Niemcy
Rząd Niemiec planuje do 2030 r. zainwestować 35 mld euro w rozwój technologii kosmicznych, obejmujących m.in. satelity, infrastrukturę naziemną oraz systemy startowe. Głównym celem inwestycji jest wzmocnienie bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście rosnących zagrożeń militarnych. Dla porównania roczny budżet Europejskiej Agencji Kosmicznej wynosi ok. 7 mld euro.
Sposób rozdysponowania tych środków stał się przedmiotem intensywnej debaty. Start-upy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) w sektorze kosmicznym obawiają się, że większość funduszy trafi do dużych koncernów, takich jak Airbus, OHB czy Rheinmetall, podczas gdy mniejsze firmy zostaną sprowadzone do roli podwykonawców. W liście skierowanym do rządu przedstawiciele branży ostrzegają przed zastępowaniem zagranicznych monopoli ich narodowymi odpowiednikami.
Szczególne kontrowersje budzi projekt wojskowej sieci satelitarnej SATCOM-Bw 4, którego wartość szacuje się na 10 mld euro. Sygnatariusze listu, reprezentujący 23 firmy z branży, wskazują na ryzyko wykluczenia mniejszych podmiotów ze względu na kryteria przyznawania środków. Kluczowym problemem jest nacisk na szybkość realizacji, co faworyzuje podmioty już ugruntowane na rynku. W związku z tym postulują oni, aby co najmniej 20% budżetu było przeznaczane dla start-upów i MŚP. Domagają się także równego traktowania oraz możliwości występowania w roli głównych wykonawców, a nie jedynie dostawców komponentów. Dodatkowo proponują wprowadzenie wymogu uczestnictwa co najmniej trzech konkurujących dostawców w każdym projekcie, co zwiększyłoby ich szanse na udział w realizacji zamówień.
Autorzy listu podkreślają, że niemiecki sektor start-upów kosmicznych dysponuje znaczącym potencjałem – zatrudnia ponad 1500 pracowników, realizuje kontrakty o wartości ok. 1 mld euro i ma na koncie ponad 50 systemów działających w przestrzeni kosmicznej. Rząd argumentuje natomiast, że w projektach o charakterze militarnym kluczową rolę pełnią szybkość realizacji oraz bezpieczeństwo, dlatego opiera się na sprawdzonych wykonawcach.
Spór ten ma fundamentalne znaczenie, ponieważ dotyczy zasad prowadzenia polityki przemysłowej i kwestii, czy środki publiczne powinny przede wszystkim wspierać rozwój konkurencji i rynku, czy raczej budować silnych czempionów o dominującej pozycji. (J. Schulz)
