Wyparte - odroczone - odrzucone. Niemiecki dług reparacyjny wobec Polski i Europy

Niemcy zamordowały miliony ludzi, zniszczyły podstawy ich bytu i splądrowały ich kulturę. Wykupiły się z tego stosunkowo tanim kosztem. Dlatego Roth i Rübner orędują za tym, aby - jako akt sprawiedliwości społecznej - podwoić wypłaconą dotychczas sumę. Byłby to przyczynek do wyrównania europejskiej dysproporcji w poziomie dobrobytu, której źródłem jest przynajmniej częściowo druga wojna światowa. Ta propozycja może wydawać się oderwana od rzeczywistości, ale współdziałanie ówczesnych “małych aliantów" zwłaszcza z Rosją mogłoby niewątpliwie wytworzyć niezbędną presję na arenie międzynarodowej. Lepiej byłoby więc na to nie czekać i nie ryzykować wyroku sądowego, gdyż delegitymizuje to formułę historycznej odpowiedzialności, którą ustawicznie akcentują niemieccy politycy w kraju i za granicą. Zamiast więc czekać na “ostateczne rozwiązanie biologiczne”, należałoby poprzeć liczne ciepłe słowa przeprosin faktami finansowymi. Tylko w Polsce wciąż żyje około 40 tysięcy ludzi, którzy byli ofiarami niemieckich zbrodni, a dotychczas otrzymali tylko jałmużnę.

Prof. Dr. Stephan Lehnstaedt (Touro College Berlin)