BIZ nr 543: Utworzenie Instytutu Zachodniego

„Biuletyn Instytutu Zachodniego” nr 543: prof. dr hab. Stanisław Żerko, Utworzenie Instytutu Zachodniego

Instytut Zachodni powstał w połowie grudnia 1944 r., w ostatnich tygodniach okupacji niemieckiej. Utworzony został jeszcze w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego, w warunkach konspiracyjnych. Jego twórcy byli polskimi patriotami, antykomunistami, katolikami, większość − narodowcami, dziś powiedzielibyśmy: nacjonalistami. Dwa miesiące później ujawnili wobec nowych, komunistycznych władz istnienie ośrodka, proponując współpracę w imię tego, co nazwano „polską myślą zachodnią”. Chcieli udzielić wsparcia komunistom po to, by wesprzeć ideę oparcia granic państwa polskiego o wybrzeże Bałtyku oraz linię Odry i Nysy Łużyckiej. Przyjęli warunki narzucone Polakom przez aliantów. W ówczesnych realiach nie widzieli innej możliwości funkcjonowania grupy naukowców, chcących służyć polskiej racji stanu.  Od kwietnia 1945 r. do dzisiaj Instytut Zachodni działa w Poznaniu jako ośrodek studiów nad Niemcami i stosunkami polsko-niemieckimi, jako ośrodek naukowo-badawczy i ekspercki.