BIZ nr 584: Implikacje Zalecenia Rady UE w sprawie wysiedleńców z Ukrainy

„Biuletyn Instytutu Zachodniego” nr 584: Viktor Savinok, „Implikacje Zalecenia Rady UE w sprawie wysiedleńców z Ukrainy”

16 września 2025 r. Rada UE przyjęła Zalecenie dotyczące wygaszania ochrony tymczasowej dla wysiedleńców z Ukrainy, obowiązującej do 4 marca 2027 r. Dokument, choć niewiążący prawnie, ma na celu skoordynowanie działań państw członkowskich w przechodzeniu od reżimu uruchomionego w 2022 r. na podstawie dyrektywy 2001/55/WE do standardowych form legalnego pobytu. Przewiduje on m.in. zachęcanie Ukraińców do uzyskiwania alternatywnych tytułów pobytowych oraz wdrażanie mechanizmów wspierających ich dobrowolne powroty do Ukrainy. W praktyce oznacza to, że zasadniczy ciężar uregulowania sytuacji pobytowej wysiedleńców po 2027 r. będzie spoczywać na państwach członkowskich. Jednocześnie przyjęcie Zalecenia odzwierciedla kompromis polityczny: z jednej strony nie podjęto prac nad zmianą ram prawnych dotyczących ochrony czasowej, z drugiej zaś wyznaczono kierunkowe wskazówki w sprawie jej wygaszania. Skuteczność tych działań zależeć będzie od praktyki krajowej, która przesądzi, czy proces ten doprowadzi do stabilizacji sytuacji prawnej wysiedleńców, czy też pogłębi zróżnicowanie ich statusu w poszczególnych państwach UE.