Amerykański program grantowy dla organizacji w Europie
#Niemcy #USA #prawica #wolnośćsłowa #Europa
Departament Stanu, za pośrednictwem Biura ds. Demokracji, Praw Człowieka i Pracy (DRL), ogłosił kontrowersyjny program finansowy o łącznej wartości 4,9 mln dolarów, przeznaczony dla organizacji działających na terenie Europy. Środki te mają posłużyć finansowaniu badań, konferencji oraz działalności kulturalnej. Wnioski można było składać do 12 sierpnia 2026 r., a rozpoczęcie projektów zaplanowano na koniec września br.
Program ma wspierać projekty ukierunkowane na wolność słowa i prasy, suwerenność narodową, „zachodnią tożsamość” oraz badania nad wpływem masowej migracji na demokrację i podstawowe wolności. Jego założenia bezpośrednio odzwierciedlają ideologiczną agendę administracji Donalda Trumpa, wyrażoną w haśle „America First” oraz związaną z ruchem „Make America Great Again” (MAGA).
Inicjatywa ta wpisuje się też w szerszy kontekst polityki zagranicznej obecnej administracji USA. Opublikowana w grudniu 2025 r. amerykańska Strategia Bezpieczeństwa Narodowego zakładała celowe „wspieranie oporu wobec obecnego kursu Europy” wewnątrz poszczególnych państw europejskich. Urzędnicy administracji Trumpa, w tym wicedyrektor DRL Samuel Samson, otwarcie krytykowali europejskie – zwłaszcza niemieckie – przepisy, w tym regulacje dotyczące przeciwdziałania mowie nienawiści w sieci, uznając je za niedopuszczalną cenzurę oraz określając je jako „metody orwellowskie”.
Zgodnie z informacjami „Handelsblatt” aplikować do programu zamierzała powiązana z AfD niemiecka influencerka Naomi Seibt, która planuje stworzyć sieć „Freedom Alliance of the West” oraz chce realizować projekt „Freedom TV”. Analizę kryteriów i ewentualne złożenie wniosku rozważało także liberalno-rynkowe Towarzystwo im. Friedricha Augusta von Hayeka. Kanclerz Friedrich Merz wyraził ostry sprzeciw wobec inicjatywy amerykańskiej, oceniając zagraniczne finansowanie organizacji politycznych jako niedopuszczalną ingerencję w procesy demokratyczne i wybory w Niemczech. Z kolei niemieckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zdecydowało się przeprowadzić analizę motywacji, którymi kierowano się w USA, powołując tego rodzaju fundusz. (R. Szymanowski)
