Berlin i Paryż za zaostrzeniem ochrony unijnego rynku
#Niemcy #Francja #handel #UE #Chiny #ochronarynku #non-paper
Niemiecko-francuski dokument (non-paper) pt. „Wzmocnienie odporności Europy, przeciwdziałanie globalnym nierównowagom makroekonomicznym oraz praktykom zakłócającym funkcjonowanie rynku” z 5 października 2026 r. diagnozuje „masowy szok przemysłowy”, który dotyka kluczowych europejskich sektorów przemysłowych, w tym farmaceutycznego, lotniczego, motoryzacyjnego, maszynowego czy chemicznego. Wśród jego przyczyn wskazano „systemowe i trwałe zakłócenia rynkowe”, wywoływane m.in. dumpingiem, nadmiernymi subsydiami, polityką przemysłową czy manipulacją kursami walutowymi. W dokumencie nie wymieniono żadnego państwa z nazwy, jednak jego treść wprost nawiązuje do problemów w relacjach gospodarczych Europy z Chinami.
Powstałe w ten sposób globalne nadwyżki zdolności produkcyjnych, rosnące deficyty handlowe Unii Europejskiej oraz zwiększanie europejskich zależności gospodarczych zostały zinterpretowane jako zagrożenie nie tylko dla europejskiej gospodarki, ale też dla pozycji UE jako suwerennego aktora międzynarodowego.
W odpowiedzi Francja i Niemcy proponują:
- bardziej systematyczne i zdecydowane stosowanie istniejących instrumentów ochrony handlu, m.in. częstsze wszczynanie przez Komisję Europejską dochodzeń i postępowań ochronnych (safeguards) oraz uwzględnianie zaburzeń obejmujących całe sektory, a nie tylko konkretne kategorie produktów; częstsze wszczynanie dochodzeń z urzędu; rozważenie odejścia od zasady niższego cła (lesser duty rule) w postępowaniach antydumpingowych;
- wprowadzenie nowych instrumentów, m.in. instrumentu dywersyfikacji służącego ograniczaniu nadmiernych zależności i koncentracji łańcuchów dostaw; instrumentu zdecydowanej i systemowej reakcji, umożliwiającego regulowanie dostępu do jednolitego rynku w przypadku utrudniania przez państwo trzecie „równych warunków działania i uczciwych warunków rynkowych”;
- intensyfikację działań w kierunku dywersyfikacji, de-riskingu, wzmacniania odporności i konkurencyjności gospodarczej UE.
Szczególnie istotny jest zaproponowany nowy instrument zdecydowanej i systemowej reakcji, który miałby być przyjmowany na wniosek KE przy braku sprzeciwu kwalifikowanej większości państw UE i obejmowałby szerokie spektrum zakłóceń – od subsydiów po manipulacje walutowe. Francja i Niemcy sygnalizują w ten sposób potrzebę horyzontalnej, szybkiej i zdecydowanej ochrony rynku UE przed systemowymi zakłóceniami, wynikającymi obecnie w dużej mierze z działań Chin. Dostęp do jednolitego rynku stałby się tym samym jednym z instrumentów oddziaływania UE.
Dokument należy uznać za ważny sygnał zbliżenia stanowisk Niemiec i Francji w polityce wobec Chin. Dotychczas to Paryż opowiadał się za bardziej zdecydowanymi działaniami, podczas gdy Berlin podchodził do zaostrzania polityki handlowej znacznie ostrożniej. Wspólne niemiecko-francuskie stanowisko tworzy silniejszą podstawę polityczną do podjęcia podczas najbliższej Rady Europejskiej decyzji dotyczących wzmocnienia ochrony handlu i przeciwdziałania praktykom nierynkowym. Zaostrzenie dotychczasowych lub wprowadzenie nowych środków wobec Chin stworzy ryzyko działań odwetowych ze strony Pekinu, a sposób reakcji będzie kolejnym testem dla spójności i konsekwencji polityki UE. (T. Morozowski)
https://table.media/assets/documents/261005_fr-de_rebalancing_resilience-strategy_final.pdf
