Kanclerz Merz pod presją
#FriedrichMerz #CDU #Bundestag #Niemcy #AfD #Budżet #Reformy
W kręgach CDU oczekiwano, że Friedrich Merz wykorzysta debatę w Bundestagu nad przyszłorocznym budżetem – odbywającą się 9 września 2026 r., czyli tuż po dotkliwej porażce CDU w wyborach do Landtagu Saksonii-Anhalt – aby przedstawić ofensywną wizję reform i rozwoju Niemiec. Kanclerz zdecydował się jednak na frontalny atak na AfD. Zarzucił jej, że jest „destruktywną siłą”, niezdolną do odpowiedzialnego sprawowania rządów. Szczególnie ostro odniósł się do planów AfD dotyczących tzw. remigracji, określając je jako próbę „etnicznej czystki według koloru skóry i pochodzenia”. Jednocześnie zarzucił Alice Weidel i jej partii, że nie reagują wystarczająco krytycznie na rosyjskie ataki hybrydowe. W ocenie komentatorów konfrontacyjny ton wobec AfD, mający pokazać determinację kanclerza, nie przyniósł oczekiwanego przełomu.
Problemem pozostaje brak pozytywnej wizji przyszłości. Kanclerz przyznał, że rząd musi lepiej tłumaczyć sens reform i pokazywać ich konieczność dla zapewnienia młodemu pokoleniu dobrobytu i perspektyw rozwoju. Sam nie przedstawił jednak przekonującej narracji, która wskazywałaby, w jaki sposób cele te miałyby zostać osiągnięte. W efekcie jego wystąpienie można było odebrać raczej jako obronę dotychczasowego kursu niż próbę wyznaczenia nowego kierunku.
Rozczarowanie wystąpieniem kanclerza, a także obawa przed kolejnymi słabymi wynikami w nadchodzących wyborach regionalnych nasilają spekulacje dotyczące zdolności Merza do utrzymania politycznego autorytetu we własnej partii. Coraz częściej pojawia się pytanie, czy kanclerz jest w stanie odzyskać inicjatywę polityczną, zanim kolejne porażki wyborcze przełożą się na otwartą dyskusję o przywództwie w CDU.
Wśród polityków chadecji pojawia się kwestia potencjalnej kandydatury Hendrika Wüsta, premiera Nadrenii Północnej-Westfalii. Nie wiadomo jednak, czy byłby on gotów przejąć odpowiedzialność za rząd federalny ani czy dysponowałby wystarczającym poparciem w ramach koalicji. Spekulacji nie rozwiewa również Markus Söder, przewodniczący CSU i premier Bawarii. Zapytany w programie telewizyjnym Maischberger, czy Merz jest nadal właściwym kanclerzem, odpowiedział: „Wierzę, że jest kanclerzem”, i wskazał na jego konstytucyjne prawa. Nie był to otwarty atak, ale komentatorzy podkreślają, że trudno uznać tę wypowiedź za jednoznaczne wyrażenie politycznego poparcia.
Kluczowe pozostaje pytanie, czy presja wyborcza i narastające niezadowolenie w CDU przełożą się na otwartą debatę o przywództwie, czy też Merz zdoła odzyskać inicjatywę dzięki realizacji zapowiadanych reform. Na obecnym etapie w CDU widoczny jest podział na dwie grupy: zwolenników strategii dającej kanclerzowi czas na odwrócenie niekorzystnej sytuacji oraz coraz liczniejszych sceptyków, którzy kwestionują możliwość odbudowania przez niego zaufania wyborców. To, który z tych nurtów zyska przewagę, będzie w dużej mierze zależało od zdolności rządu do przełożenia zapowiadanych reform na konkretne rezultaty. (J. Schulz)
