„Sondervermögen” negatywnym słowem roku 2025
#Sondervermögen #SłowoRoku2025 #FinansePubliczne
Gremium językoznawców z Uniwersytetu w Marburgu, które od 1991 r. spośród nadsyłanych propozycji wybiera najbardziej manipulujące słowo roku, wskazało tym razem pojęcie z dziedziny ekonomii. Negatywnym słowem roku 2025 zostało „Sondervermögen”.
Termin ten oznacza fundusz pozabudżetowy, finansowany poprzez zwiększenie zadłużenia państwa. Zdaniem jury problem polega na tym, że nazwa odnosząca się do tak istotnej dla procesów demokratycznych kwestii sugeruje istnienie „majątku”, co wprowadza odbiorców w błąd i stanowi formę manipulacji językowej.
Językoznawcy zwrócili uwagę, że to administracyjno-techniczne określenie usamodzielniło się w debacie publicznej i jest powszechnie używane w dyskusjach o działaniach politycznych, kierowanych do wszystkich obywateli. Wielu z nich nie zna jednak jego specjalistycznego znaczenia i interpretuje je zgodnie z potocznym sensem słowa. W efekcie na pierwszy plan wysuwa się jego mylący, eufemistyczny charakter. Jak podkreśla jury, użycie tego technicznego terminu w komunikacji publicznej zaciera istotę sprawy - chodzi przecież o zaciąganie nowych długów.
W swoim uzasadnieniu jury zaznaczyło, że w sytuacjach, gdy komunikacja polityczna dotyczy całego społeczeństwa, dbałość o jasność i adekwatność języka jest nie tylko kwestią stylu, lecz także wymogiem etycznym.
Konkurs na negatywne słowo roku cieszy się w Niemczech dużą popularnością. W tegorocznej edycji nadesłano około 2600 propozycji. W 2024 roku za najbardziej problematyczne uznano słowo „biodeutsch”, wskazując na jego konotacje związane z podziałem na „prawdziwych” Niemców oraz Niemców rzekomo „drugiej kategorii”. (J. Schulz)
