Unia Europejska broni ONZ, partnerstw globalnych i multilateralizmu

#ONZ #UNGA80 #bezpieczeństwo #ładświatowy #wojnaRosji

Przemówienie w obronie multilateralizmu i zasad międzynarodowych w obecnym wielobiegunowym świecie wygłosił 25 września 2025 r. António Costa, przewodniczący Rady Europejskiej, w ramach 80. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, odbywającego się z udziałem szefów państw i rządów w dniach 22-30 września 2025 r.

Przewodniczący Rady UE podkreślił, że „świat stoi przed kluczowym wyborem” między multilateralizmem i poszanowaniem zasad prawa międzynarodowego a unilateralizmem, przemocą i dezorganizacją. „Alternatywą dla porządku międzynarodowego opartego na zasadach jest świat chaotyczny i pełen przemocy. Jak w Sudanie (…), w Strefie Gazy czy na Ukrainie” – mówił Costa.

Dwie pierwsze części przemówienia Costa poświęcił Gazie i Ukrainie, wskazując, że odpowiedzialność za zakończenie obu wojen leży również po stronie społeczności międzynarodowej. Odnosząc się do sytuacji w Gazie, stwierdził, że „jesteśmy świadkami niewyobrażalnego cierpienia, głodujących dzieci (…) i katastrofy humanitarnej, która wstrząsa sumieniem świata. Używanie głodu jako broni wojennej jest niemoralne”. Wprawdzie nie wskazał winnego wykorzystywania głodu w wojnie, to jednak padły słowa, jakie jeszcze kilka miesięcy temu były niewyobrażalne dla unijnej dyplomacji, przez długi czas jednoznacznie wspierającej Izrael. Choć przewodniczący Rady UE wspomniał o Hamasie, a także potępił terroryzm i wsparł prawo Izraela do obrony, to opowiedział się za rozwiązaniem dwupaństwowym jako jedynym właściwym dla zapewnienia pokoju, bezpieczeństwa i godności obu stronom.

W kontekście wojny na Ukrainie Costa podkreślił niebezpieczeństwo, jakie stanowi dla świata agresor w tym konflikcie. Stwierdził, że Rosja zagraża zasadom regulującym stosunki międzynarodowe, a więc każdemu państwu na świecie. Następnie dodał, że rosyjska napaść jest „jasnym naruszeniem suwerenności, integralności terytorialnej, poszanowania granic (…) i prawa do decydowania o własnym losie”.

W dalszej części przemówienia Costa wskazał cel aktywności Unii Europejskiej na arenie międzynarodowej, którym jest budowa świata „opartego na wartościach”: pokoju, prawach człowieka, zrównoważonym rozwoju, godności, demokracji i praworządności. Stwierdził, że cel ten powinien determinować m.in. globalne regulacje dotyczące sztucznej inteligencji. Zanegował słowa Donalda Trumpa o tym, że zmiany klimatu to „fake news”, oraz podkreślił wagę dekarbonizacji, ochrony oceanów i zrównoważonego rozwoju.

Costa stwierdził również, że UE „przewodzi w globalnej solidarności”, i zadeklarował, że będzie te działania kontynuować. Dodał, że UE będzie wspierać ONZ, którą uważa za filar globalnego systemu multilateralnego, oraz budować sieci globalnych partnerstw, a także wspierać reformę struktur multilateralnych, reformę UN80 i wdrażanie Paktu na rzecz Przyszłości. (J. Dobosz-Dobrowolska)

https://gadebate.un.org/en/80/european-union

https://gadebate.un.org/sites/default/files/gastatements/80/eu_fl.pdf