Przejdź do treści
W dniach od 31.08 2026 do dnia 20.09.2026 r. księgarnia internetowa Instytutu Zachodniego będzie nieczynna.
Serwis Instytutu Zachodniego

W Berlinie odsłonięto pomnik upamiętniający świadków Jehowy prześladowanych w III Rzeszy

#Berlin #Tiergarten #świadkowieJehowy #pomnik #Weimer #Klöckner #młodzież #cyfrowyportal

Przewodnicząca Bundestagu Julia Klöckner oraz minister stanu ds. kultury i mediów Wolfram Weimer pod koniec czerwca 2026 r. odsłonili w berlińskim Tiergarten pomnik upamiętniający świadków Jehowy szykanowanych i represjonowanych przez nazistów. W ceremonii poświęcenia pomnika uczestniczyło liczne grono krewnych ofiar oraz ok. 700 gości. Decyzję o jego budowie podjął Bundestag w 2023 r. Realizację przedsięwzięcia powierzono fundacji Stiftung für die ermordeten Juden Europas. Budowa monumentu kosztowała ok. 1,13 mln euro. Sfinansowano ją ze środków pełnomocnika rządu federalnego ds. kultury i mediów (BKM).

Pomnik autorstwa Mattiasa Leeka, będący pięciometrową rzeźbą z brązu, zintegrowaną z nową ścieżką i 10 nowo posadzonymi drzewami w parku Tiergarten, przywołuje pamięć o świadkach Jehowy, po dojściu Hitlera do władzy systematycznie prześladowanych w Niemczech, a od 1938 r. – także w całej Europie. Za czasów III Rzeszy aresztowano ponad 15,5 tys. kobiet i mężczyzn z tej grupy wyznaniowej; spośród nich ponad 4 tys. zostało osadzonych w obozach koncentracyjnych, gdzie byli oznakowani specjalnym symbolem – fioletowym trójkątem naszywanym na pasiaki. W tym czasie życie straciło ok. 1750 świadków Jehowy, w tym 282 osoby, które odmówiły wcielenia do służby wojskowej. Również po 1945 r. grupa ta była nadal dyskryminowana; w NRD ich wyznanie zostało w 1950 r. zakazane.

Podczas uroczystości minister Weimer stwierdził, że kolejna, mało znana grupa ofiar dręczonych i represjonowanych przez nazistów z powodu wiary i przekonań doczekała się widocznego znaku upamiętnienia. Po ceremonii minister spotkał się też z grupą młodych ludzi uczestniczących w projekcie „Pamięć o bezimiennych” („Gedächtnis der Namenlosen”), którzy stworzyli cyfrowy portal – „bank danych” – zawierający biografie prześladowanych świadków Jehowy. Dane te stanowią podstawę dla interaktywnej mapy ukazującej miejsca oporu i prześladowań. Uzupełnieniem do biografii są historyczne dokumenty, zdjęcia oraz wideoklipy. Projekt jest częścią programu „Jugend erinnert vor Ort & engagiert”, dotowanego ze środków BKM oraz fundacji Stiftung EVZ. (M. Wagińska-Marzec)

https://kulturstaatsminister.de/presse/einweihung-des-mahnmals-fuer-die-im-nationalsozialismus-verfolgten-und-ermordeten-zeugen-jehovas-staatsminister-weimer-wir-schliessen-eine-luecke-in-unserer-erinnerungskultur

https://kulturstaatsminister.de/staatsminister-eroeffnet-mahnmal 

https://www.biographien-verfolgter-zeugen-jehovas.de/


Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookie w Twojej przeglądarce.

Opcje dostępności