Wizyta szefa niemieckiej dyplomacji w USA
#Wadephul #Rubio #Ukraina #Grenlandia #Iran
W niezwykle gorącym momencie, związanym m.in. z narastającym napięciem wokół Grenlandii czy sytuacją w Iranie, wizytę w Stanach Zjednoczonych składa szef niemieckiej dyplomacji Johann Wadephul. W poniedziałek, 12 stycznia 2026 r., miał zaplanowane spotkanie z sekretarzem stanu Marco Rubio. Jak poinformował tuż przed wyjazdem do USA, zamierzał z szefem Departamentu Stanu omówić wspólną strategię NATO. „Jest oczywiste, że decyzje w kwestiach terytorialnych i suwerenności nad Grenlandią należą wyłącznie do Grenlandii i Danii” - dodał.
Następnie przyznając, że istnieją rozbieżności wśród partnerów, zadeklarował wolę ich rozwiązania poprzez dialog, aby „sprostać wspólnej odpowiedzialności za pokój”. Podkreślił, że ta odpowiedzialność obejmuje „szczególnie bezpieczeństwo na północnym Atlantyku, którego imię NATO nie tylko ma w swojej nazwie, ale który jest strategicznie tak ważny dla wspólnego bezpieczeństwa”.
Wyznaczona na poniedziałkowe przedpołudnie rozmowa z Rubio została niespodziewanie przełożona o kilka godzin, ponieważ szef amerykańskiej dyplomacji został wezwany na spotkanie z Donaldem Trumpem. Samo spotkanie Wadephula w Departamencie Stanu przedłużyło się, co można ocenić jako pozytywny sygnał. Obok najbardziej gorącego tematu, czyli wydarzeń w Iranie, rozmawiano o wojnie na Ukrainie oraz sytuacji w Wenezueli. Poruszono także kwestię Grenlandii.
Komentując swoje spotkanie z Rubio, szef niemieckiej dyplomacji w pierwszym rzędzie odniósł się do Iranu. Wspomniał o „niesprawiedliwym reżimie, który używa wobec ludności środków nie tylko nieakceptowalnych, ale naruszających wszystkie zasady ludzkości”. Mówił też o solidarności z Irańczykami, którzy protestują na ulicach. Nie sprecyzował jednak, na czym to wsparcie miałoby polegać.
Odnosząc się do wojny na Ukrainie, minister Wadephul potwierdził wspólnotę stanowiska jego i Rubio co do tego, że to Moskwa teraz musi być gotowa do negocjacji. Także w kwestii Wenezueli obaj politycy mieli się zgodzić, że kraj ten potrzebuje obecnie etapu stabilności, a nie pogrążenia się w wojnie domowej, co nikomu by nie służyło.
Optymistycznie zabrzmiały słowa szefa niemieckiej dyplomacji, gdy mówił o sojuszu transatlantyckim, zapewniając, że on i Rubio uznali miniony rok za „najbardziej udany dla NATO”. Jako potwierdzenie przywołał deklarację państw członkowskich o zwiększeniu nakładów na obronę, które mają wynieść 5% PKB, oraz obowiązywanie art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. „Tutaj możemy całkowicie polegać na sobie” - stwierdził Wadephul.
W odniesieniu do Grenlandii, najbardziej kontrowersyjnego obecnie tematu w relacjach amerykańsko-europejskich, Wadephul starał się zachować pewną powściągliwość. Przyznał, że region Arktyki jest obiektem zainteresowania także Chin i Rosji. Dlatego należy wspólnie chronić interesy Zachodu - mówił szef niemieckiej dyplomacji, podkreślając, że jest to zadanie dla NATO. Równie silnie zaakcentował, że bezpieczeństwo na północnym Atlantyku może zostać wzmocnione tylko wtedy, gdy cały Sojusz będzie współpracować.
Wadephul powtórzył, że decydujący głos należy do Grenlandii i Danii, dlatego cieszy się z zapowiedzianych rozmów między Kopenhagą a Waszyngtonem, które - jego zdaniem - prowadzone będą „w przyjaznej i zgodnej atmosferze”. Odpowiadając na pytanie o formułowane przez administrację Trumpa i samego prezydenta groźby militarnego przejęcia wyspy, Wadephul nazbyt zachowawczo stwierdził, że „nie ma żadnych przesłanek, by to było poważnie rozważane”. (J. Kiwerska)
