Propozycja zmiany w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji
#UE #ETS #KomisjaEuropejska #politykaklimatyczna #transformacjaenergetyczna
Komisja Europejska 17 lipca 2026 r. zaproponowała reformę unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), tj. kluczowego instrumentu unijnej polityki klimatycznej, który od 2005 r. zachęca przedsiębiorstwa do ograniczania emisji. Do udziału w systemie zobowiązane są sektory energetyczny i przemysłowy, a w późniejszym okresie objęto nim również transport lotniczy i morski. Od momentu uruchomienia ETS emisje w tych sektorach spadły o około 50%, co potwierdza skuteczność mechanizmu. Jednak w odpowiedzi na wysokie ceny energii, rosnącą konkurencję międzynarodową i obawy o deindustrializację KE proponuje złagodzenie części obowiązujących zasad, przy zachowaniu długoterminowych celów klimatycznych.
Najważniejszą zmianą jest spowolnienie tempa corocznego zmniejszania liczby dostępnych uprawnień z 4,3% do 3,7% od 2031 r. i do 1,7% od 2036 r. KE chce także ograniczyć rolę Rezerwy Stabilności Rynkowej, obniżając wskaźnik wycofywania uprawnień z 24% do 12%. Obie zmiany zwiększyłyby podaż uprawnień, ograniczając presję na wzrost ich cen i zmniejszając koszty ponoszone przez przemysł. Propozycja zakłada również wydłużenie bezpłatnych uprawnień dla sektorów energochłonnych do 2038 r. (zamiast do 2034 r.), przy czym pełna liczba bezpłatnych uprawnień byłaby uzależniona od realizacji inwestycji w dekarbonizację.
Dodatkowo KE proponuje przeznaczanie co najmniej 50% dochodów z ETS na wsparcie transformacji i konkurencyjności krajowego przemysłu. Proponowane reformy pokazują, że polityka klimatyczna UE coraz bardziej uwzględnia kwestie konkurencyjności przemysłu i bezpieczeństwa gospodarczego, próbując lepiej dostosować tempo transformacji do nowych uwarunkowań gospodarczych.
W tej sprawie wyraźnie zarysowują się dwie koalicje państw członkowskich. Polska i Włochy, wspierane przez grupę złożoną z kilku innych państw, opowiadają się za złagodzeniem zasad funkcjonowania ETS w celu ograniczenia kosztów energii i poprawy konkurencyjności przemysłu. Z kolei Hiszpania, Holandia, Szwecja oraz niektóre inne państwa Europy Północnej i Zachodniej sprzeciwiają się osłabianiu systemu, argumentując, że stabilne i przewidywalne reguły ETS są niezbędne dla utrzymania wiarygodności unijnej polityki klimatycznej oraz zachęt do inwestycji w dekarbonizację. (M. Ćwikliński)
https://www.reuters.com/business/environment/eus-plan-overhaul-its-carbon-market-2026-07-17/
https://www.politico.eu/article/eu-climate-change-fight-carbon-market-emissions-trading-system/
