Spór o przedstawiciela UE w negocjacjach z Rosją
#Niemcy #UE #Merz #Costa #Ukraina #Rosja #rokowaniapokojowe
Podczas szczytu Unii Europejskiej w Brukseli, 18 czerwca 2026 r., uwidoczniły się różnice zdań między państwami członkowskimi dotyczące tego, kto powinien reprezentować Europę w ewentualnych negocjacjach pokojowych z Rosją. Bezpośrednim powodem kontrowersji były ujawnione wcześniej przez media kontakty telefoniczne Pedra Lourtiego, szefa gabinetu przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy, z przedstawicielami Rosji. Biuro Costy wyjaśniało, że chodziło jedynie o utrzymanie otwartego kanału dyplomatycznego, bez prowadzenia rozmów merytorycznych ani wstępnych negocjacji pokojowych.
Najbardziej krytyczne stanowisko wobec inicjatywy Costy zajęły Niemcy i Francja. Kanclerz Friedrich Merz miał stwierdzić, że Costa jako przewodniczący Rady Europejskiej wprawdzie ma uprawnienia do reprezentowania UE na zewnątrz, jednak nie powinien bez uzgodnienia z państwami członkowskimi podejmować jakiejkolwiek próby negocjacji z państwami trzecimi. Kanclerz Niemiec uznał więc nieuzgodnione kontakty szefa gabinetu Costy z przedstawicielami rosyjskimi za afront. Według Merza najważniejszą rolę w działaniach dyplomatycznych wobec Rosji powinien nadal odgrywać format E3, złożony z Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii, czyli skupiający główne europejskie państwa w kwestii wspierania Ukrainy i znaczenia w europejskiej polityce bezpieczeństwa.
Stanowisko kanclerza Niemiec nie spotkało się jednak z pełnym poparciem państw członkowskich – m.in. Austria, Irlandia i Słowenia broniły inicjatywy Costy, argumentując, że zanim rozpoczną się realne negocjacje pokojowe, UE powinna otworzyć kanały komunikacji z Kremlem i być gotowa do ochrony swoich interesów. Z kolei premier Belgii Bart De Wever dowodził, że prezydent Ukrainy opowiada się za ewentualnym udziałem największych państw europejskich, ponieważ taki format wzmocniłby jego pozycję przy stole rozmów.
Brak porozumienia w sprawie przyszłego przedstawiciela UE w negocjacjach z Rosją pokazuje, że Bruksela nie wypracowała jednolitego modelu uczestnictwa w ewentualnych rokowaniach pokojowych. Niemcy opowiadają się za znaczącą rolą formatu E3 oraz ścisłą koordynacją działań między rządami państw członkowskich. Niektóre państwa chcą natomiast powierzyć prowadzenie kontaktów z Rosją instytucjom unijnym, zwłaszcza Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, wysokiej przedstawicielce UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa lub przewodniczącemu Coście.
Spór dotyczący sposobu reprezentowania UE nie zmienił jednak zasadniczego kierunku unijnej polityki wobec Moskwy, sprowadzającej się do wywierania presji na Kreml. Podczas szczytu przywódcy UE zdecydowali bowiem o przedłużeniu sankcji gospodarczych wobec Rosji aż o 12 miesięcy, odchodząc od dotychczasowej praktyki odnawiania ich co pół roku, realizowanej pod naciskiem byłego premiera Węgier Viktora Orbána. (V. Savinok)
https://suspilne.media/1334858-u-es-nema-konsensusu-sodo-predstavnika-bloku-na-peregovorah-z-rf/
